لزوم باشد . و در اينكه فرمود : * ( « تَعْرِفُهُمْ بِسِيماهُمْ » ) * و نفرمود : « تعرفونهم بسيماهم - شما مسلمانان ايشان را با سيمايشان مىشناسيد » ، براى اين بود كه آبروى فقرا را حفظ نموده و راز آنان را بپوشاند ، و پرده تعفف آنان را هتك نكرده باشد ، چون معروف شدن فقرا نزد همه مردم نوعى خوارى و اظهار ذلت ايشان است ، به خلاف اينكه خطاب را تنها متوجه رسول خدا ص كند ، و بفرمايد : « تو ايشان را به سيمايشان مىشناسى » براى اينكه آن جناب پيامبرى است كه به سوى فقرا و اغنيا و همه طبقات مبعوث شده ، نسبت به همه رؤوف و مهربان است ، و به نظر ما براى او از حال فقرا گفتن نه كسر شان ايشان است ، و نه آبروريزى از آنان ، و خدا داناتر است - نكته التفات از همه مسلمين به خطاب به شخص رسول خدا ص اين است . « * ( الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَالنَّهارِ ) * . . . » دو كلمه « سر » و « علانيه » دو معناى متقابل بهم دارند ، و اين دو كلمه حال از جمله : « ينفقون » است ، و تقدير كلام اين است كه : « آنهايى كه اموال خود را در شب و روز انفاق مىكنند در حالى كه گاهى انفاق خود را پنهان داشته و گاهى آن را اظهار مىدارند . . . » و اگر همه احوال انفاق را ذكر كرده براى اين بود كه بفهماند انفاقگران نسبت به عمل خود اهتمام دارند ، و همواره و در شب و روز و خلوت و جلوت مىخواهند ثواب انفاق را دريابند ، و حواسشان جمع اين است كه همواره رضاى خدا را به دست آورند ، و لذا مىبينيم خداى سبحان در آخر اين آيات با زبان مهربانى و لطف به ايشان ، وعده اى نيكو داده و مىفرمايد : « * ( فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ ) * . . . » بحث روايتى در تفسير الدر المنثور در تفسير جمله : * ( « وَاللَّه يُضاعِفُ لِمَنْ يَشاءُ » ) * آمده است كه ابن ماجه ، از حسن بن على بن ابى طالب ، و از ابى هريره ، و ابى امامه باهلى ، و عبد اللَّه بن عمر ، و عمران بن حصين ، روايت آورده كه همگى از رسول خدا ص روايت كرده‌اند كه فرمود : هر كس هزينه سفر سربازى را بدهد ، و او را روانه ميدان جنگ كند ، و خودش خانه بماند ، خداى تعالى در برابر هر درهمى ، هفتصد درهم به او اجر مىدهد ، و كسى كه خودش براى جهاد در راه خدا سفر كند ، و خرجى خود را همراه بردارد ، به هر درهمى كه در اين راه خرج مىكند ، هفتصد هزار درهم اجر مىدهد ، آن گاه رسول خدا ص آيه نامبرده را